City to City Conference Berlin 2011
Tim Keller laat zich moeilijk in een hokje plaatsen. Naast zijn rol als predikant van de Redeemer Presbyterian Church in Manhattan NY en uitermate productieve schrijver van theologische boeken, is hij is één van de gezichtsbepalende theologen van de The Gospel Coalition, een netwerk van (mannelijke) theologen die een herformulering van een conservatieve vorm van calvinistische evangelicale theologie voorstaan. Keller plaats zich daarom in het rijtje van bekende namen als John Piper, Alfred Mohler, D.A. Carson en (ex-emerging) Mark Driscoll. Eén van de voor mij opmerkelijk standpunten van de Gospel Coalition is de afwijzing van de vrouw in het ambt. De speelruimte voor leidinggevend posities van vrouwen binnen de kerk is beperkt tot het diakenschap.
Keller’s openingslezing over de vraag ‘what is the gospel’ heeft me verrast. Eén manier om deze vraag te beantwoorden is door te kijken naar de betekenis van het evangelie voor het individu, meent Keller. Refererend aan Luther gaat het om de vraag hoe de mens verzoend kan worden met God. Het beantwoorden van deze vraag kan op twee manieren ontsporen, enerzijds door een nadruk op moralisme, anderzijds door te verzanden in relativisme.
Maar een tweede wijze om de vraag ‘wat is het evangelie’ te beantwoorden heeft betrekking op de vernieuwing van de wereld en op het koninkrijk van God. Het gaat daarbij dus niet over het individu. Ook hier probeert Keller uitersten te vermijden door het bij elkaar houden van zowel de komst van het koninkrijk van God als het nog niet volledig aanbreken van het koninkrijk, beter bekend als de spanning tussen het ‘already’ en ‘not yet’. Uiteindelijk gaat het om de herschepping van de wereld in de toekomst. Ik hoorde hier vooral de theologie van NT Wright op de achtergrond.
Deze mix bij Keller van puriteinse invloeden van Jonathan Edwards, een reformatorische calvinistische geïnspireerde verzoeningsleer en een ‘Wrightiaanse’ visie op het koninkrijk van God leidt tot een nuchtere en praktische theologie die zich niet goed laat indelen bij de verschillende groepen en stromingen binnen het evangelicalisme . Ook Keller’s radicale visie op de taak van de kerk met betrekking tot de armen, weduwen en wezen, en immigranten draagt daaraan bij. Hoewel het ‘woord’ prioriteit heeft, is het volgens Keller niet optioneel om als je als kerk in zetten voor sociale gerechtigheid. Sterker nog, Keller meent dat de kerk absoluut niet geloofwaardig is als woorden en daden niet samengaan (met dank aan Jacobus).
Contextualisatie is een veel gebruikte term bij Keller. Ook hier gaat het over een balanceren tussen uitersten: enerzijds een positie van ‘overadapting’ ten aanzien van de cultuur, anderzijds een houding van ‘hostility’, een vijandige houding ten aanzien van de cultuur. In ons verstaan van het evangelie moeten en kunnen we leren van de cultuur volgens Keller. Maar over dat laatste had ik graag meer willen horen want daar wordt het spannend. Wat kunnen we dan leren, en hoe kunnen we onderscheiden waar God door Zijn Geest werkzaam is in de cultuur? En kan dat ons verstaan van ‘the gospel’ ook corrigeren? Zou het denkbaar zijn voor Keller om bijvoorbeeld zijn vrouwenstandpunt te heroverwegen vanuit deze open houding ten aanzien van de cultuur?
