Seminar Shane Claiborne

Bij het seminar met Shane Claiborne was ook  ik uitermate geboeid door deze kleurrijke verhalenverteller die, met zijn charme, humor en performance, het publiek meenam in zijn avonturen in de achterbuurten van Philadelphia. Ondanks de aanstekelijke presentatie had ik bij het verhaal van Shane een sterk deja vu gevoel.

Zijn verhaal en oproep voor navolging van Jezus doet me heel sterk denken aan de discussies en voorbeelden uit de jaren ’70 en ’80. Zo zijn er binnen de Lausanne Beweging  verschillende consultaties besteed aan de relatie tussen het evangelie en sociale verantwoordelijkheid. Het beeld dat veel gebruikt werd waren de twee vleugels van een vogel; woord en daad zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In deze consultaties (in de jaren tachtig) kwam een sterke tweedeling binnen de evangelicale wereld naar voren. Enerzijds waren er evangelischen die het koninkrijk van God alleen in de toekomst verwachtten (op deze aarde is het niet) en zich vooral wilde inzetten voor sociale hulp. Daarentegen bestond de tweede groep uit meer radicale evangelicals, zoals Jim Wallis van de Sojourners and Rene Padilla uit Latijns Amerika die (o.a. geïnspireerd door bevrijdingstheologie) aandacht vroegen voor sociale actie en de zondige structuren van de samenleving. Hun visie op het koninkrijk van God was meer gericht op deze wereld. In Nederland waren o.a. Evert van de Poll en Otto de Bruijne sterk betrokken bij deze internationale ontwikkelingen. Het opinieblad  Reveil bood indertijd een platform aan deze relatief kleine groep geëngageerde evangelischen.

Een meer praktische voorbeeld in de tachtiger jaren was Floyd McClung. Als evangelische ‘opinieleider’ van Jeugd met een Opdracht, heeft hij verschillende malen een oproep gedaan aan christenen om in de steden te gaan wonen (bv. tijdens een Opwekkingsconferentie) en met name daar waar de sociale nood hoog is. Dat resulteerde o.a. in leefgemeenschappen op de wallen en op de Ark, een boot achter het centraal station in Amsterdam. Zijn ervaringen met het wonen  in leefgemeenschap in Afghanistan langs de zg. ‘hippie trail’ laat zich goed vergelijken met iemand als Shane (zie het boek living at the devils doorstep).

Terugkijkend is het opvallend hoe snel dit evangelische maatschappelijk geëngageerde elan vrijwel is verdwenen. Duidelijk is dat er in de jaren negentig een sterke therapeutisering van het evangelicalisme heeft plaatsgevonden. Thema’s als identiteit, aanvaarding, acceptatie, innerlijke genezing en heelheid zijn in de plaats gekomen van gerechtigheid, dienstbaarheid en zorg voor de schepping. Daarnaast hebben de thema’s  gemeentegroei  en -ontwikkeling de blik naar binnen nog eens versterkt.

Is de roep om orthopraxie van Shane te vergelijken met eerdere ontwikkelingen? Is het inderdaad een terugkeer van wat al eerder is geweest? Ja en nee denk ik.

Veel van wat Shane zegt en schrijft is niet nieuw (dat pretendeert hij trouwens ook niet) en kan als een reactie gezien worden op de zelfgenoegzaamheid, zelfgerichtheid en het doorgeschoten individualisme binnen de evangelische wereld. En anders dan misschien ogenschijnlijk lijkt, zijn er voorbeelden te vinden in Nederland van wat Shane propageert. Wel nieuw is zijn sterke oecumenische benadering en openheid voor samenwerking met andere gelovigen en organisaties van allerlei richtingen op het gebied van gerechtigheid. De scheiding tussen gelovigen van verschillende geloofsgemeenschappen lijken minder een rol te spelen dan in vroegere tijden. Haasnoot’s angst dat hiermee een weg ingeslagen wordt richting secularisatie zoals de uitkomst van het eerdere conciliair proces, deel ik dan ook niet. Shane’s verhaal laat duidelijk zien hoe een bepaalde vorm van spiritualiteit vorm kan krijgen in het praktisch handelen.  Daarmee laat hij zien dat voluit kind is van zijn postmoderne tijd.

11 gedachtes over “Seminar Shane Claiborne

  1. Paul zegt:

    Inderdaad grijpt Shane terug op mensen als Jim Wallis en Tony Compolo – zonder daar een geheim van te maken. Ook zijn verwijzing naar de Bruderhof commuity maakt duidelijk dat hij in een bepaalde traditie wil staan.
    Is het niet zo dat we steeds als gemeente van Christus verwaarloosde (deel)waarheden moeten herontdekken?
    Natuurlijk moeten we het evangelie met woord en daad brengen. Het navelstaren binnen christelijke kring heeft lang genoeg geduurd.
    We zijn inderdaad allemaal kind van onze tijd. Het is van belang dat er mensen zijn die ook het lange termijngeheugen van de kerk willen opfrissen. We staan op de schouders van reuzen.

  2. Dave Hund zegt:

    Goed artikel Miranda!

    Ik denk dat de opkomst van initiatieven als die van Shane etc. tegelijkertijd inderdaad ook weer een reactie is op de ‘therapeutisering van het evangelicalisme’, het individualisme etc. (‘… kind van de postmoderne tijd’ dus).

    Hoewel in bovenstaande misschien ‘postmodern’ komt de toon toch ook met name hoopvol op mij over. Dit proef je in de brede(re) samenwerking en openheid die je ook al beschrijft. Dit proef ik verder in een bepaald pragmatisme en de (schijnbare?) afwezigheid van teveel deconstructie in Shane’s (en Chris’) woorden.

    Die hoop is wat mij met name inspireert.

    Je geeft aan dat je Haasnoot’s angst voor secularisatie niet deelt, ik ben benieuwd naar je ideeën omtrent mogelijke andere valkuilen.

  3. John Miller zegt:

    Mijn dochter leest zijn boek en is het blijkbaar niet helemaal met Shane eens. Ben benieuwd. (?)

    Ik vond het een boeiende bijeenkomst. Mij viel op dat wanneer er iets spectaculairs te melden viel, het altijd ‘the Spirit’ was die iets deed en niet zozeer ‘the Lord’. Ik weet niet wat de waarde is van mijn observatie, maar ik vond het al met al wel uitdagend, maar niet per se de norm voor iedereen.
    Verrast was ik zondermeer door de pascifistische stellingname. Over de argumentatie was goed nagedacht. Het beeld kwam bij me op van een ‘christian counter culture’. Met al mijn kritische zin ontdekte ik die avond dat ik toch meer conformist ben (geworden) dan ik voor mezelf wil toegeven. Iets om over na te denken…
    Maar ach, ook in geestelijk opzicht is het zo dat ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is. Shane zingt een spannend lied.
    Ik herken de trends die Miranda beschrijft. De uitdaging voor ons denk ik is om al die verschillende aspecten van het evangelie naast elkaar te laten bestaan en niet het ene te bejubelen ten koste van het andere. Zit je niet lekker in je vel, dan is activisme niet zo’n optie; ik noem maar iets.
    Wat we blijvend nodig hebben is volwassenheid in ons kerkzijn en gezond leiderschap om e.e.a. te coördineren.

  4. John Miller zegt:

    We zijn inmiddels een paar dagen verder in huize Miller. Mijn dochter is tegen het plafond geknald door wat ze in het boek van Shane Claiborne las.
    Het begint fors aangezet in hoofdstuk zes. Na enig speurwerk zie je dat de gelijkenis van Jezus over Lazarus in het hiernamaals en met name het verhaal over de bokken en de schapen leidmotief is/zijn in Claiborne’s theologie. Tegelijkertijd spreekt hij met enthousiasme over het kruis (het evangelie van genade) en over zijn vrienden bij Willow Creek. Moeiteloos vebindt hij een sektarische bijbeluitleg van ongelimiteerd delen van je bezit als absolute voorwaarde voor het verkrijgen van de hemelse heerlijkheid, met orthodox- en/of evangelisch christendom van de megakerken. Voor een normaal mens als ik is dat niet te behapstukken. Uiteraard heb ik N.T. Wright er even op nageslagen (dat doe je automatisch als je langer dan een maand blogt), maar die vliegt bij lange na niet zo uit de bocht bij de bokken en de schapen als Clairborne doet. Sterker nog, de uitleg van Wright is ordentelijk en geloofwaardig. Nu ja, wat ik zeg is vast niet nieuw, maar ik ben wel zeer benieuwd hoe ‘wij’ met deze en dergelijke zaken omgaan.

  5. Paul zegt:

    Maak even duidelijk wat precies je probleem is, John. Je verwijst naar de bokken en schapen en het is duidelijk dat Jezus hier een ernstige waarschuwing geeft. Shane wijst ons op onze verantwoording te doen wat Jezus ons opgedragen heeft. Mis ik iets?

  6. Jos Strengholt zegt:

    Ik heb met plezier naar de video van de openingstoespraak (?) van Claiborne gekeken. In de jaren 70 werd ik Christen, en ik heb me sindsdien nooit in een therapeutisch evangelie geinteresseerd. In de toespraak hoorde ik ‘niks nieuws’, maar ik hoorde wel het hart van onze Heer kloppen…

    Wat Claiborne over de schapen en bokken zegt weet ik niet – maar een bijbelse klemtoon op de meetbaarheid van ons geloof in Christus doordat we de daden van Christus doen, dat zal hij wel hebben besproken neem ik aan?

    Waar geloof uit zich in werken, en daar is toch helemaal geen tegenstelling met genade als de aanleiding, de basis, de kracht van het geloof?

    Wat betekent je geloof als je de arme die voor je staat niet helpt?

  7. brambonius zegt:

    @John:

    Ik denk dat je Shane te absoluut leest. Hij vertelt zijn eigen verhaal, over hoe hij Jezus heeft leren kennen… Verder zegt hij op andere plaatsen wel dat iedereen een andere roeping heeft trouwens. (weet niet meer waar) en dat niet iedereen zijn soort van leven moet nadoen. Maar hij heeft God ervaren door het ‘neo-eerste kerk communisme’ op een manier die hem in vuur en vlam ervoor zet (wat geen wonder is) en dat hij het evangelie door die bril ziet is niet te verwonderen…

  8. John Miller zegt:

    Ja Bram, zoiets zal het zijn. Mijn dochter had achteraf gezien nog meer moeite met die paar opmerkingen over louter geld geven en niet zelf iets doen. Zij had wel gelijk in, dat zij Claiborne serieus wilde nemen. Wij zijn in zoverre dat als we iets niet helemaal kunnen rijmen, we het of negeren of bagatelliseren. In die zin vond ik haar reactie gezond en die van ons wat afgestomd.
    Maar er is inmiddels meer aan de hand. Ik laat het hierbij, maar we kunnen het breder trekken en het hebben over verzoening. Daar heb ik ff de puf en tijd niet voor. Ik noem hier slechts een boek op mijn bureau: The nature of hell. A report by the Evangelical Alliance Commission on Unity and Truth Among Evangelicals (ACUTE). Bedankt voor reageren en meedenken en Miranda bedankt voor je gastvrijheid!

  9. Jeroen zegt:

    Ook al vind ik Shane geweldig, toch moet ik zeggen dat ik het verhaal van de bokken en de schapen iets anders lees. Naar mijn mening worden Jezus’ volgelingen opgenomen en volgt daarna het oordeel van de volkeren zoals beschreven in Mt. 25. Hoe dan ook, onveranderd blijft de boodschap dat we moeten uitreiken naar de armen! Een theologisch verschil in zienswijze hoeft geenszins belemmerend te werken om elkaar te omhelzen en het hart van de visie te horen kloppen…

  10. Jan zegt:

    Ben geen theoloog, ook al interesseer ik me regelmatig in bepaalde onderwerpen die vanuit die hoek worden aangedragen. Meestal van de dezelfde behoefte tot orthopraxie, die Shane ook propageert. Ik vond het confronterend en ook spannend; zijn boek “hoe Jezus de wereld op zijn kop zet’. Het deed me een beetje denken aan B. Pascal die ook in bepaalde zin heel tegendraads denkt.
    Maar het spannende vind ik persoonlijk vooral naar voren komen in zijn moeiteloos samenvoegen van verschillende ‘geloofswerkelijkheden’ zoals Miranda al opmerkte. Dat spannende zit voor mij vooral daarin dat hij een orthodox geluid laat over het bijbelse verhaal over de bokken en de schapen en dat tegelijkertijd niet dwingend wil opleggen als de maat voor iedereen. Kennelijk is het dus mogelijk om orthodox te denken en te leven zonder daarmee onuitstaanbaar te worden (..) Juist de schijnbare tegenstelling tusssen een onweerstaanbare revolutie en daardoor ongetwijfeld door de wereld (vroeg of laat) onuitstaanbaar te worden vond ik bij hem erg geloofwaardig. Zelfs zo geloofwaardig dat ik ineens beter zag waar het in het Evangelie over gaat; lessen te ontvangen van Gód en daarmee in staat zijn de ander dienen ipv de ander de les te lezen die je van God ontvangen zou hebben. Juist in de toewijding aan wat God en niet wat ikzelf of anderen graag willen-/zouden zien, is het dat het dwaze (of zoals Shane zegt: het gekke) van God vaak sterker blijkt dan de wijsheid van mensen. Ik voel me ineens veel meer uitgedaagd om hier ‘werk van te maken.’ Ik denk dat het inderdaad komt omdat Shane een waarheidsgetrouw (authentiek en voor mijn idee ook evenwichtig) getuigenis heeft gegeven van zijn ervaringen. Dit was dus een belangrijk stukje Evangelie wat ik mistte omdat het niet tot mij door leek te dringen en ben Shane daarvoor eigenlijk heel dankbaar!
    Mag ik aan Miranda en de overige reageerders vragen hoe zij er over denken hoe die eis tot gerechtigheid in het Evangelie samenhangt met je relatie tot God? In hoeverre was dit bijvoorbeeld een onopgeefbaar principe voor Moeder Theresa en vele andere ‘heiligen’ die schijnbaar allemaal tot een normale, christelijke vorm van radicaliteit (radix-/wortel) kwamen?

  11. Jan zegt:

    Hmm.. die laatste vraag is natuurlijk wel erg vaag. Wat ik eigenlijk bedoel is hoe het te verklaren valt dat Moeder Theresa (en dergelijke ) kennelijk zo kunnen opvallen temidden van de christenheid terwijl wij met z’n allen misschien veel meer zouden moeten opvallen door de daden die zij deden. In hoeverre zegt dat iets over onze relatie met God? In hoeverre zijn wij onderscheidend geestelijk inzicht kwijt geraakt dat ‘degene die heeft nog meer gegeven zal worden en degene die niets heeft, op den duur alles kwijt raakt’? Waarom zien we bij onszelf en om ons heen niet meer christelijke veranderingen plaatsvinden en herkennen we onszelf niet meer zozeer in de kerkvaders die op dit gegeven sterk de nadruk legden? Of om het met vervolgde christenen te zeggen: “waarom zitten jullie niet gevangen en hoeven jullie (verhoudingsgewijs bijna) niet te lijden?”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s